ابو الفضل مير محمدى زرندى

245

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

از بلاد خود به قصد آن حضرت دور شوند و با آن حضرت تردد كنند و از آن حضرت تحصيل دانش كنند و به وطن‌هاى خود برگردند و به ديگران ياد دهند پس مراد از اختلاف ، رفت و آمد در شهرهاست نه اختلاف در دين زيرا دين يكى است « 1 » . پس هر گاه مراد از آيهء « نفر » بيرون رفتن به محضر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) مىباشد چنانچه در سابق اثبات شد . و از جبائى و ابى عاصم نيز نقل شده آيات جهاد با آن نسخ نمىشود بلكه در احكام خود باقى خواهد ماند . مورد چهاردهم آيه شريفه « الزَّانِي لا يَنْكِحُ إِلَّا زانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَ الزَّانِيَةُ لا يَنْكِحُها إِلَّا زانٍ أَوْ مُشْرِكٌ وَ حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ » « 2 » : مرد زناكار جز با زن زناكار و مشرك نكاح نمىكند و زن زناكار را جز مرد زناكار و مشرك به نكاح نمىآورد و اين كار بر مؤمنين حرامست . سيوطى در اتقان مىنويسد : اين آيه شريفه با آيهء « وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ . . . » « 3 » نسخ شده است « 4 » . يعنى : بايد مردان بىزن و زنان بىشوهر و نيز بندگان و كنيزان خود را به نكاح يكديگر درآوريد . عتائقى مىنويسد : اين آيهء شريفه با آيه « وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى . . . » نسخ شده و سپس مىگويد : ولى خالى از اشكال نيست . و زرقانى مىگويد : اين آيهء شريفه با آيهء « وَ أَنْكِحُوا . . . » نسخ شده است زيرا آيه گر چه در ظاهر ، جمله خبريه است ولى در معناى نهى است . و از سعيد بن مسيب نقل شده كه آيهء شريفه با آيه‌اى كه بعدا آمده نسخ شده است و مثل اينست كه گفته شود : بيوه‌هاى مسلمين را به ازدواج درآوريد « 5 » . اينها اقوال قائلين به نسخ بود كه گفته شد و در مقابل ، اقوال ديگرى ديده مىشود كه قائلين آنها به نسخ قائل نشده‌اند كه از جمله آنان آية اللّه خوئى است كه مىفرمايد : آيهء

--> ( 1 ) تفسير برهان ، ج 2 ، ص 171 و 172 . ( 2 ) سورهء نور ، آيه 3 . ( 3 ) سورهء نور ، آيه 33 . ( 4 ) الاتقان ، ج 2 ، نوع 47 ، ص 23 . ( 5 ) احكام القرآن ، جصاص ، ج 5 ، ص 107 .